มหาวิทยาลัยมีมาตรการป้องกันความขัดแย้งทางผลประโยชน์ (Conflict of Interest) หรือการทุจริตเชิงระบบอย่างไร?
21 ก.ค. 2569
มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรีมีการวางรากฐานเพื่อป้องกันความขัดแย้งทางผลประโยชน์ (Conflict of Interest) และการทุจริตเชิงระบบ ผ่านกลไกที่สอดคล้องกับหลักธรรมาภิบาลและการประเมินคุณธรรมและความโปร่งใสในการดำเนินงานของหน่วยงานภาครัฐ (ITA) โดยมีแนวทางและมาตรการสำคัญดังนี้
- การยึดหลักปฏิบัติด้านจรรยาบรรณองค์กร (Code of Conduct)
มจธ. ได้ประกาศใช้หลักจรรยาบรรณองค์กรมาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2554 เพื่อเป็นมาตรฐานความประพฤติของประชาคม โดยมีการกำหนดข้อห้ามที่เกี่ยวข้องกับการป้องกันผลประโยชน์ทับซ้อนไว้อย่างชัดเจน เช่น
- ห้ามนำผลงานของผู้อื่นมาเป็นของตน
- ห้ามใช้ตำแหน่งหน้าที่ หรือชื่อเสียงของหน่วยงานไปเพื่อแสวงหาผลประโยชน์ส่วนตน รวมถึงการเรียกรับหรือยอมรับสินบน
- ห้ามเปิดเผยความลับที่ได้จากการปฏิบัติหน้าที่เพื่อแสวงหาผลประโยชน์
- มาตรการส่งเสริมความโปร่งใส 7 ประการ (ITA Measures)
เพื่อตอบสนองต่อแนวทาง Integrity and Transparency มหาวิทยาลัยได้กำหนดมาตรการภายในเพื่อป้องกันการทุจริตอย่างเป็นระบบ ประกอบด้วย
- มาตรการการเผยแพร่ข้อมูลต่อสาธารณะ
- มาตรการให้ผู้มีส่วนได้ส่วนเสียมีส่วนร่วม
- มาตรการส่งเสริมความโปร่งใสในการจัดซื้อจัดจ้าง
- มาตรการจัดการเรื่องร้องเรียนการทุจริต
- มาตรการป้องกันการรับสินบน
- มาตรการป้องกันความขัดแย้งทางด้านผลประโยชน์ (Conflict of Interest)
- มาตรการตรวจสอบการใช้ดุลพินิจในการปฏิบัติหน้าที่
- นโยบายงดรับของขวัญ (No Gift Policy)
มหาวิทยาลัยมีการประกาศนโยบาย “ไม่รับของขวัญและของกำนัลทุกชนิดจากการปฏิบัติหน้าที่” อย่างต่อเนื่องทุกปี เพื่อสร้างวัฒนธรรมองค์กรที่โปร่งใส ตัดวงจรความเกรงใจที่อาจนำไปสู่ผลประโยชน์ทับซ้อน โดยกำหนดให้บุคลากรงดรับของขวัญทั้งก่อน ขณะ และหลังการปฏิบัติหน้าที่
- การบริหารความเสี่ยงและระบบควบคุมภายใน (Risk Assessment & Internal Controls)
ในระดับกระบวนการปฏิบัติงาน มีการออกแบบจุดควบคุมเพื่อลดโอกาสเกิดความขัดแย้งทางผลประโยชน์ โดยเฉพาะในส่วนงานที่มีความเสี่ยง เช่น งานพัสดุ งานบริหารงบประมาณ และงานวิชาการ โดยให้ความสำคัญกับ
- การแบ่งแยกหน้าที่ (Segregation of Duties): จัดโครงสร้างกระบวนการอนุมัติและตรวจสอบไม่ให้เบ็ดเสร็จในบุคคลเดียว
- การธรรมาภิบาลข้อมูล (Data Governance) และการจัดการสิทธิ์: มีการกำหนดสิทธิการเข้าถึงระบบข้อมูลสำคัญ (Access Control Matrix) อย่างรัดกุม เพื่อป้องกันการเข้าถึงหรือแก้ไขข้อมูลทางการเงินและงบประมาณโดยมิชอบ
- การประเมินผลการดำเนินงานอย่างสม่ำเสมอ: ส่งเสริมให้เกิดการทบทวนและสอบทานการปฏิบัติงานอย่างสร้างสรรค์ เพื่อให้ระบบควบคุมภายในมีความเหมาะสมและสอดคล้องกับบริบทการทำงาน
- กลไกการรับเรื่องร้องเรียน (Whistleblowing)
มจธ. มีช่องทางรับเรื่องร้องเรียนและรับฟังความคิดเห็น เพื่อให้บุคลากรหรือผู้มีส่วนได้ส่วนเสียสามารถแจ้งเบาะแสเมื่อพบเหตุการณ์ที่อาจเข้าข่ายผลประโยชน์ทับซ้อนได้โดยตรง ทั้งนี้ กระบวนการจัดการข้อร้องเรียนถูกออกแบบมาเพื่อประสานงานให้ผู้บังคับบัญชาหรือส่วนงานที่เกี่ยวข้องรับทราบและหาแนวทางแก้ไขอย่างทันท่วงที
กลไกทั้งหมดนี้ทำงานร่วมกันในลักษณะการควบคุมหลายชั้น (Multiple Lines of Defense) ทั้งการส่งเสริมให้เกิดความเข้าใจในจรรยาบรรณ การวางระบบควบคุมภายในที่สามารถตรวจสอบได้ และการเปิดช่องทางรับแจ้งเหตุ เพื่อให้เกิดการพัฒนาองค์กรอย่างโปร่งใส